چگونه تعادل میان تحویل بهموقع به مشتری و جلوگیری از قفل شدن نقدینگی در انبار را برقرار کنیم؟
موجودی انبار، چه به شکل مواد اولیه و قطعات باشد و چه کالای نهاییِ آماده فروش، در حقیقت همان «پول نقدِ منجمدشده» در کسبوکار است. مدیریت موجودی هنر برقراری تعادل میان دو خطر مالی و عملیاتی است: از یک سو، داشتن موجودی ناکافی منجر به از دست رفتن فروش، تأخیر در تحویل و نارضایتی مشتری میشود؛ از سوی دیگر، انباشت بیش از حد موجودی باعث قفل شدن سرمایه در گردش، افزایش هزینههای نگهداری، خطر ضایعات، فساد کالا یا از مد افتادن آن میگردد.
در مرحله شروع و تثبیت، هدف استقرار یک سیستم کنترل موجودی ساده، چابک و قابلاتکاست تا کسبوکار همواره بداند چه کالایی، به چه میزان و در چه زمانی باید مجدداً سفارشگذاری شود.
همه اقلام انبار اهمیت و ارزش یکسانی ندارند. کالاها و مواد اولیه را در ۳ دسته تفکیک کنید:
از لحظهای که به تأمینکننده سفارش میدهید تا زمانی که کالا وارد انبار شما میشود چقدر طول میکشد؟
این فاصله زمانی مشخص میکند که چه زمانی باید سفارش خرید را صادر کنید تا پیش از اتمام قفسهها، بار جدید برسد.
همیشه کالاهایی که زودتر وارد انبار شدهاند باید زودتر فروخته یا مصرف شوند. این موضوع نه تنها برای اقلام دارای تاریخ انقضا، بلکه برای کالاهای صنعتی، بستهبندیها و ملزومات عمومی نیز جهت جلوگیری از گردوغبارگرفتگی و افت کیفیت حیاتی است.
ثبت دفاتر یا نرمافزار به تنهایی کافی نیست. به صورت هفتگی یا ماهانه موجودی فیزیکی واقعی را با آمار ثبتشده تطبیق دهید تا از نشتی، کسری، ضایعات ثبتنشده یا خطاهای محاسباتی مطلع شوید.
| نام کالا / قطعه / ماده اولیه | میانگین فروش/مصرف روزانه | زمان تأمین (به روز) | حداقل موجودی اطمینان | نقطه سفارش مجدد (تعداد) | موجودی فیزیکی فعلی | وضعیت (عادی / نیاز به سفارش) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| قلم ۱: ……………………… | …………… | ……… روز | …………… | …………… | …………… | ☐ عادی ☐ سفارش |
| قلم ۲: ……………………… | …………… | ……… روز | …………… | …………… | …………… | ☐ عادی ☐ سفارش |
| قلم ۳: ……………………… | …………… | ……… روز | …………… | …………… | …………… | ☐ عادی ☐ سفارش |
| قلم ۴: ……………………… | …………… | ……… روز | …………… | …………… | …………… | ☐ عادی ☐ سفارش |
| قلم ۵: ……………………… | …………… | ……… روز | …………… | …………… | …………… | ☐ عادی ☐ سفارش |
در پایان این مرحله، شما سیستمی شفاف برای رصد لحظهای اقلام، فرمول مشخص برای زمان سفارشگذاری و موجودی کافی برای پاسخگویی به تقاضا دارید، بدون آنکه سرمایه نقدی کسبوکار در انبار بلوکه شود.
